आठ तालुक्यांतील ८०० ग्रामसखी-समुदाय संसाधन व्यक्तींची उपस्थिती — महिला सक्षमीकरणातून ग्रामविकासाचा नवा संकल्प

ग्रामीण भागातील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासोबतच ग्रामपंचायत आणि ग्रामसभांच्या कामकाजात त्यांचा सक्रिय सहभाग वाढविण्यासाठी उमेद अभियानाच्या माध्यमातून प्रभावी प्रयत्न करावेत, असे आवाहन जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आनंद भंडारी यांनी केले.

उमेद – महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान आणि जिल्हा परिषद अहिल्यानगर यांच्या संयुक्त विद्यमाने सेवा संकल्प अभियानांतर्गत १४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी यशवंतराव चव्हाण सहकार सभागृह येथे ‘ग्रामसंवाद’ कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.

कार्यक्रमाची रूपरेषा

या कार्यक्रमात जिल्ह्यातील आठ तालुक्यांमधून सुमारे ८०० समुदाय संसाधन व्यक्ती आणि समुदाय संस्थांचे प्रतिनिधी सहभागी झाले होते. कार्यक्रमाच्या उद्घाटनप्रसंगी CEO आनंद भंडारी, प्रकल्प संचालक मंजुषा ठवकर, जिल्हा माहिती अधिकारी मुकुंद चिलवंत, उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी दादाभाऊ गुंजाळ, उमेदचे जिल्हा अभियान व्यवस्थापक सोमनाथ जगतापजिल्हा व्यवस्थापक मंजुषा धीवर, तौसीफ सौदागर, श्यामप्रसाद सुमंत, राहुल साळवे, वैभव मोहिते यांच्यासह नगर दक्षिण विभागातील उमेद अभियानाचे कर्मचारी उपस्थित होते.

जिल्ह्यात २० हजार नवीन बचत गट स्थापन करण्याचे उद्दिष्ट

‘उमेद अभियानातून ग्रामीण विकास’ या विषयावर मार्गदर्शन करताना आनंद भंडारी म्हणाले की, अहिल्यानगर जिल्ह्यात २० हजार नवीन महिला बचत गट स्थापन करण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे. हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी ग्रामसखी आणि समुदाय संसाधन व्यक्तींनी नियोजनबद्ध पद्धतीने विशेष प्रयत्न करणे आवश्यक आहे.

ग्रामीण भागातील महिलांना एकत्र आणून त्यांच्यामध्ये बचतीची सवय निर्माण करणे, आर्थिक व्यवहारांचे ज्ञान देणे, स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे आणि विविध शासकीय योजनांची माहिती पोहोचविणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी सांगितले.

एकल महिलांना प्राधान्याने सहभागी करून घ्या

महिला सक्षमीकरणाबरोबरच एकल महिलांच्या आर्थिक आणि सामाजिक उन्नतीवरही आनंद भंडारी यांनी विशेष भर दिला. एकल महिलांना उमेद अभियानांतर्गत महिला बचत गटांमध्ये प्राधान्याने सहभागी करून घ्यावे, त्यांना शासकीय योजनांचा लाभ, आर्थिक सहाय्य आणि स्वयंरोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून द्याव्यात, असे आवाहन त्यांनी केले.

महिला उद्योजिकांच्या उत्पादनांना मिळणार बाजारपेठ

ग्रामीण भागातील महिला उद्योजिकांनी तयार केलेल्या उत्पादनांना व्यापक बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्यासाठी उमेद अभियानाच्या माध्यमातून विविध उपक्रम राबविण्यात येत आहेत. एक्स्प्रेशन ऑफ इंटरेस्ट (EOI) आणि एम्पॅनेलमेंट प्रक्रियेद्वारे उत्पादनांचे ब्रँडिंग, पॅकेजिंग आणि विपणन अधिक प्रभावी करण्यासाठी प्रयत्न सुरू असल्याची माहिती त्यांनी दिली.

याशिवाय जिल्हा परिषदेच्या माध्यमातून विविध उद्योग आणि स्वयंरोजगाराच्या संधींची माहिती देणारी पुस्तिकाही लवकरच प्रकाशित करण्यात येणार आहे.

“ग्रामविकासासाठी महिलांचे संघटन महत्त्वाचे” — दादाभाऊ गुंजाळ

जिल्हा परिषदेचे उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी दादाभाऊ गुंजाळ यांनी ‘उमेद अभियान आणि ग्रामविकास’ या विषयावर मार्गदर्शन केले. ग्रामीण भागातील महिलांचे संघटन, स्थानिक संसाधनांचा प्रभावी वापर आणि महिला बचत गटांच्या माध्यमातून गावांचा सर्वांगीण विकास साधण्याच्या विविध पैलूंवर त्यांनी प्रकाश टाकला.

“तुमचाही लौकिक वाढेल” — मंजुषा ठवकर

प्रकल्प संचालक मंजुषा ठवकर यांनी ग्रामसखींना भावूक होत संबोधित केले —

“मी बाहेरच्या जिल्ह्यातून येऊन येथे काम करते; मात्र तुम्ही सर्व ग्रामसखी आपल्या स्वतःच्या गावात काम करत आहात. त्यामुळे आपल्या गावाच्या विकासासाठी प्रामाणिकपणे काम करा. तुम्ही चांगल्या पद्धतीने काम केल्यास आपल्या गावासोबतच तुमचाही नक्कीच लौकिक वाढेल.”

उत्कृष्ट समुदाय संसाधन व्यक्तींचा सन्मान

कार्यक्रमात उमेद अभियानांतर्गत उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्या समुदाय संसाधन व्यक्तींचा CEO आनंद भंडारी आणि प्रकल्प संचालक मंजुषा ठवकर यांच्या उपस्थितीत विशेष सन्मान करण्यात आला.

विमासखी योजना व आरोग्य जनजागृती

भारतीय आयुर्विमा महामंडळाच्या (LIC) अधिकाऱ्यांनी ‘विमासखी’ योजनेविषयी माहिती दिली — महिलांना विमा क्षेत्रातील रोजगार संधींची माहिती यातून देण्यात आली. तसेच जिल्हा आरोग्य अधिकाऱ्यांनी महिलांच्या नियमित आरोग्य तपासणीबाबत महत्त्वाचे मार्गदर्शन केले.

यशस्वी महिला उद्योजिकांनी उलगडला प्रवास

उमेद अभियानाच्या माध्यमातून आपल्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणणाऱ्या साक्षी आगाडे, मीरा बेरड, योगिता सोनवणे, सुनीता लांडे, रत्नमाला जाधव, मनिषाताई ससाणे आणि शितल शिंदे यांनी आपले प्रेरणादायी अनुभव उपस्थितांसमोर मांडले. महिला बचत गटांमुळे आर्थिक ज्ञान, व्यवसायासाठी आत्मविश्वास आणि समाजातील प्रतिष्ठा मिळाल्याचे त्यांनी सांगितले.

पुढे काय?

या ग्रामसंवाद कार्यक्रमामुळे उमेद अभियानांतर्गत कार्यरत ग्रामसखी आणि समुदाय संसाधन व्यक्तींना नवी ऊर्जा व प्रेरणा मिळाली. जिल्ह्यातील २० हजार नवीन महिला बचत गट स्थापन करण्याचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी आता सर्व घटकांची भूमिका महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.